Wybór odpowiedniego tłuszczu roślinnego może mieć duże znaczenie zarówno dla wartości odżywczej codziennych posiłków, jak i ich smaku. Choć w polskich kuchniach najczęściej wykorzystywane są oleje rzepakowy, słonecznikowy czy oliwa z oliwek, coraz większym zainteresowaniem cieszą się również mniej oczywiste produkty otrzymywane z tradycyjnych roślin oleistych. Jednym z nich jest tłuszcz pozyskiwany z nasion lnianki siewnej, rośliny od wielu lat obecnej w europejskiej tradycji kulinarnej.
Charakterystyczny smak, wysoka zawartość nienasyconych kwasów tłuszczowych oraz możliwość wykorzystania w wielu prostych potrawach sprawiają, że produkt ten może stanowić ciekawe urozmaicenie codziennej diety. Szczególnie dobrze sprawdza się jako dodatek stosowany na zimno, dzięki czemu można wykorzystać zarówno jego walory smakowe, jak i naturalny profil tłuszczowy. Warto więc wiedzieć, skąd pochodzi, czym się wyróżnia oraz w jaki sposób prawidłowo używać go w kuchni.
Spis treści
- Czym jest olej z lnianki i skąd pochodzi?
- Jakie właściwości ma olej rydzowy?
- Wartości odżywcze i zawartość kwasów tłuszczowych
- Jak stosować olej z lnianki w kuchni?
- Do jakich potraw pasuje olej rydzowy?
- Jak prawidłowo przechowywać olej z lnianki?
- FAQ – najczęściej zadawane pytania
Czym jest olej z lnianki i skąd pochodzi?
Olej z lnianki otrzymuje się z nasion lnicznika siewnego (Camelina sativa), nazywanego również lnianką, rydzem lub rydzykiem. Jest to jedna z tradycyjnych roślin oleistych uprawianych w Europie. Określenie „rydzowy” nie ma więc związku z popularnym grzybem – wywodzi się od jednej z dawnych nazw lnianki, a także charakterystycznego rdzawo-brunatnego zabarwienia jej nasion.
W przypadku produktów tłoczonych na zimno proces produkcji pozwala zachować naturalny smak i charakter surowca. Otrzymany tłuszcz wyróżnia się wyrazistym aromatem, który może mieć nuty korzenne, cebulowe, lekko gorzkawe lub delikatnie orzechowe.
Najważniejsze cechy oleju z lnianki to:
- pozyskiwanie z nasion lnicznika siewnego,
- możliwość tłoczenia na zimno,
- charakterystyczny i wyrazisty smak,
- wysoka zawartość nienasyconych kwasów tłuszczowych,
- zastosowanie przede wszystkim jako dodatek do potraw spożywanych na zimno.
Jakie właściwości ma olej rydzowy?
Jedną z najważniejszych cech, którymi wyróżnia się olej rydzowy, jest jego profil kwasów tłuszczowych. W produkcie tłoczonym na zimno znaczną część tłuszczu stanowią kwasy jedno- i wielonienasycone. Szczególnie istotna jest obecność kwasu alfa-linolenowego (ALA), należącego do grupy omega-3, oraz kwasu linolowego z grupy omega-6.
Zastępowanie w diecie tłuszczów nasyconych tłuszczami nienasyconymi pomaga w utrzymaniu prawidłowego poziomu cholesterolu we krwi. Kwas alfa-linolenowy również przyczynia się do utrzymania prawidłowego poziomu cholesterolu, gdy jest spożywany w odpowiedniej ilości w ramach zbilansowanej diety.
Do najważniejszych cech tego tłuszczu można zaliczyć:
- wysoką zawartość nienasyconych kwasów tłuszczowych,
- obecność kwasów omega-3 i omega-6,
- wysoką zawartość kwasu alfa-linolenowego,
- roślinne pochodzenie,
- możliwość wykorzystania jako urozmaicenia źródeł tłuszczu w codziennym jadłospisie.
Wartości odżywcze i zawartość kwasów tłuszczowych
Podobnie jak inne oleje roślinne, produkt z lnianki jest skoncentrowanym źródłem energii, a jego podstawowym składnikiem jest tłuszcz. Wartość odżywcza konkretnego produktu może różnić się w zależności od producenta i zastosowanego surowca, dlatego najlepiej kierować się informacjami umieszczonymi na etykiecie.
W 100 ml oleju z lnianki tłoczonego na zimno Oleofarm znajduje się:
- 828 kcal wartości energetycznej,
- 92 g tłuszczu,
- 9,4 g kwasów tłuszczowych nasyconych,
- 33,4 g kwasów tłuszczowych jednonienasyconych,
- 49,2 g kwasów tłuszczowych wielonienasyconych,
- 29,8 g kwasów omega-3 (kwasu alfa-linolenowego),
- 16,9 g kwasów omega-6 (kwasu linolowego),
- 0 g węglowodanów,
- 0 g cukrów,
- 0 g białka,
- 0 g soli.
Taki profil sprawia, że jest to przede wszystkim źródło nienasyconych kwasów tłuszczowych. Warto jednocześnie pamiętać, że podobnie jak pozostałe oleje jest produktem wysokoenergetycznym, dlatego powinien stanowić dodatek do posiłków, a nie ich podstawę.
Jak stosować olej z lnianki w kuchni?
Najlepszym sposobem wykorzystania tłoczonego na zimno oleju z lnianki jest dodawanie go do gotowych potraw. Dzięki temu zachowuje swój charakterystyczny smak i naturalny profil tłuszczowy. Nie powinno się wykorzystywać go w taki sam sposób jak olejów przeznaczonych do smażenia.
Można stosować go między innymi jako:
- bazę do dressingów i sosów sałatkowych,
- dodatek do sałatek i surówek,
- składnik past kanapkowych,
- dodatek do twarogu,
- uzupełnienie dań z ziemniaków i kasz,
- dodatek do pieczywa,
- składnik zimnych sosów i dipów,
- dodatek do dań rybnych, szczególnie śledzi.
Ze względu na charakter produktu tłoczonego na zimno najlepiej dodawać go bezpośrednio przed podaniem potrawy. Nie jest przeznaczony do smażenia, gotowania ani intensywnego podgrzewania.
Do jakich potraw pasuje olej rydzowy?
Wyrazisty, lekko gorzkawy, korzenny, cebulowy lub orzechowy smak powoduje, że olej rydzowy dobrze komponuje się zarówno z tradycyjnymi polskimi potrawami, jak i prostymi daniami przygotowywanymi na co dzień. Nie jest tak neutralny jak część popularnych olejów, dlatego nawet niewielka jego ilość może wpłynąć na smak całego posiłku.
Szczególnie dobrze sprawdzi się jako dodatek do:
- śledzi z cebulą,
- twarogu ze szczypiorkiem,
- sałatek ze świeżych warzyw,
- surówek z kapusty lub warzyw korzeniowych,
- ugotowanych i lekko przestudzonych ziemniaków,
- kasz,
- hummusu i innych past warzywnych,
- pieczywa,
- zimnych sosów,
- domowych dressingów.
Ciekawym sposobem wykorzystania jest również przygotowanie prostego dressingu na bazie oleju, musztardy, miodu i octu. Jego charakterystyczny smak może wówczas zastąpić część dodatkowych przypraw i nadać sałatce bardziej wyrazisty charakter.
Jak prawidłowo przechowywać olej z lnianki?
Warunki przechowywania mają znaczenie dla zachowania jakości olejów roślinnych. Nienasycone kwasy tłuszczowe są podatne na działanie światła, tlenu i wysokiej temperatury, dlatego warto przestrzegać zaleceń producenta umieszczonych na opakowaniu konkretnego produktu.
W praktyce warto pamiętać, aby:
- przechowywać produkt zgodnie z informacją na etykiecie,
- szczelnie zamykać butelkę po każdym użyciu,
- chronić olej przed bezpośrednim działaniem promieni słonecznych,
- nie pozostawiać go w pobliżu źródeł wysokiej temperatury,
- kontrolować termin przydatności do spożycia,
- zwracać uwagę na ewentualne zmiany zapachu i smaku.
W przypadku oleju z lnianki Oleofarm producent zaleca przechowywanie w temperaturze pokojowej. Naturalny osad, który może pojawić się w butelce, nie jest natomiast wadą produktu.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Czy olej rydzowy i olej z lnianki to ten sam produkt?
Tak. Określenie olej rydzowy odnosi się do oleju otrzymywanego z nasion lnianki, czyli lnicznika siewnego. Nazwa nie oznacza oleju produkowanego z grzybów rydzów.
Czy olej z lnianki jest tym samym co olej lniany?
Nie. Mimo podobieństwa nazw są to dwa różne produkty. Olej z lnianki powstaje z nasion lnicznika siewnego, natomiast olej lniany otrzymuje się z nasion lnu.
Czy olej rydzowy zawiera omega-3?
Tak. Jedną z jego charakterystycznych cech jest wysoka zawartość kwasu alfa-linolenowego (ALA), należącego do rodziny kwasów tłuszczowych omega-3.
Czy olej rydzowy nadaje się do smażenia?
Olej tłoczony na zimno najlepiej stosować bez podgrzewania. Sprawdza się przede wszystkim jako dodatek do gotowych potraw, sałatek, surówek, past, twarogu czy śledzi.
Jaki smak ma olej rydzowy?
Jego smak jest charakterystyczny i bardziej wyrazisty niż w przypadku wielu popularnych olejów roślinnych. Może być lekko gorzkawy, korzenny, cebulowy lub delikatnie orzechowy.
Do czego najlepiej wykorzystać olej rydzowy?
Dobrze komponuje się z sałatkami, surówkami, śledziami, twarogiem, pieczywem, ziemniakami, kaszami oraz pastami warzywnymi. Najlepiej dodawać go do potraw już po ich przygotowaniu.
Artykuł sponsorowany
